№5-лекция тақырыбы: Қ.А. Ясауи мұрасының рухани құндылығы (1 сағат. 5-аптада).

  	Сабақтың мақсаты: 
-	Қ.А. Ясауи мұрасын түсініп, бағалай білуіне;
-	Қ.А. Ясауи мұрасын жан-жақты талдай білуіне;
-	Қ.А. Ясауи мұрасының көркемдік ерекшеліктерін ажырата білуіне;
-	Қ.А. Ясауи мұрасының өзгешелігін көрсете білуіне;
-	Қ.А. Ясауи мұрасының іздерін кейінгі кезеңдердегі әдебиеттерден таба білуіне үйрету.
           
Сабақтың нәтижесі:
-	студент Қ.А. Ясауи мұрасын қарастыра отырып, оны көркемдік тұрғысынан ажырата, нақтылай, түсіндіре, талдай, талқылай және мысалдар келтіре алатын болады.

Ислам мәдениетіндегі сопылық ағымның Сыр бойындағы өкілі Ахмет Ясауи болғандығы. Басқа ақын-ғалымдар секілді араб-парсы тілінде жазбай, кітабын түрік тілінде жазып, бүл тілдің қадір-қасиетін жоғары бағалағандығы. Ясауи өз хикметтерінде өмірде не нәрсе қүнды, неден қашу керек, неге асығу керек деген мәселелерді көтергендігі. Сонымен бірге, менмен-тәкаппарлық, дүние-мүлікке қүмарлық, еріншектік сияқты т.б. жағымсыз нәрселерден сақтандыратындығы. «Хикметтеріндегі» негізгі айтпақ ойларды: имандылық, адалдық, адамгершілік мәселелері екендігі. Ислам дінінің Орта Азия мен Қазақстан аумағында таралуына сүбелі үлес қосқан шоқтығы биік тұлғалардың бірі Қожа Ахмет Ясауи. Өйткені оның еңбектері мен даналық хикметтерінің маңызы күні бүгінге дейін төмендеген емес. «Диуани хикмет» еңбегімен мәшһүр тұлғаның қаламынан сусындаған жолдар елдің рухани азығы мен тәлім-тәрбиелік қасиеттерін молайтуға ықпалын тигізері айдан анық. 
Қ.А. Ясауи дүниетанымы, оның ілімінің мәні мен маңызы «Диуани хикмет», «Мират-ул Қулуб», «Пақырнама» сияқты бізге жеткен мұраларынан көрінеді. Ясауи қалыптастырған хикмет дәстүрінің Ислам ақиқатының халықтың жүрегіне жол тауып сіңірудегі маңызы зор болды. 
Қ.А. Ясауи хикметтерінің мәні, философиясының өзегі – адам. Адам кемелдікке жетуі үшін қажетті білім игеріп, Аллахтың фазылымен берілетін – хәл іліміне жетуі керек. 
Қ.А. Ясауи Ислам сопылығының ажырамас бөлігі болып табылатын, түркі сопылығына негізделген тариқат жолын қалыптастырды. Бұл жолдың негізгі әдептері: шәкірттің ұстазға құрметі, адалдығы мен мойынсұнуы, Алланы тануға, жомарттыққа, тәуекелге, тафаккурға ұмтылу. Шәкірттердің негізгі міндеттері: кемелдікке жетуге, хаққа жақындай түсуге тырысу, қауіп пен үміт хәлінде болу. Үнемі Алланы еске алып, зікір ету, Ақиқат жайлы сөйлеу. Қожа Ахмет Ясауи түркі тілінде жатық әрі бейнелі жыр жазудың үлгісін жасап, түркі тілдерінің көркем шығармалар тудыру мүмкіндігінің мол екендігін дәлелдеді. Оның жазба әдебиет үлгісіндегі шығармалары түркі топырағында ертеден қалыптасқан суырыпсалмалық дәстүрдегі әдебиетке жаңа серпін, тың мазмұн алып келумен қатар, оны түр жағынан көркейтіп, кемелдендіре түсті. Сөйтіп, бұрыннан дидактикалық сипаты басым түркі әдебиеті насихаттық ой тұжырымдармен толыға түсті. Ол фольклор мен жазба әдебиеттің өзара жақындасуының, толысып, көркеюінің дәнекері бола отырып, шығармашылық әдебиетінде ертеден қалыптасқан және Құран Кәрімде баяндалатын тарихи аңыздар мен пайғамбарлар, әулие-әнбиелер жөніндегі әпсаналарды хикметтерінде ұтымды пайдаланды. 
Қожа Ахмет Ясауи шығармашылығы түркі-мұсылман әлеміне кеңінен танылып, Ясауише хикметжазу дәстүрге айналды. 

Тақырыпқа байланысты сұрақтар:

1.	Қ.А. Ясауидің ақындығы туралы не білесіз?
2.	Қ.А. Ясауидің түркі мәдениеті мен әдебиетіне ықпалы жайында айтыңыз!
3.	Қ.А. Ясауидің түркі мемлекетінің қалыптасуы мен дамуына үлесі болды ма?
4.	Қ.А. Ясауи шығармаларының көркемдігі туралы айтыңыз!
5.	Қ.А. Ясауи мұраттарын баяндаңыз!
6.	Қ.А. Ясауи шығармасының ерекшелігі туралы не айтасыз?
7.	Орта ғасырлардағы әдеби мұралардан Қ.А. Ясауи мұрасының өзгешелігі туралы айтыңыз!
8.	Қ.А. Ясауидің көтерген басты мәселелеріне тоқталыңыз!
9.	Қ.А. Ясауидің мұрасын зерттеген ғалымдардың еңбектерін білесіз бе?
10.	Қ.А. Ясауи мұрасының ізін кейінгі кезеңдердегі әдебиеттерден табуға бола ма?

Пайдаланатын әдебиеттер тізімі:

1. Келімбетов Н. Көркемдік дәстүр жалғастығы. Алматы, 2000.
2. Қазақ әдебиетінің қысқаша тарихы. I-кітап. Алматы, 2001.
3. Дәуітұлы С. «Диуани хикмет» және қазақ поэзиясы.. Алматы, 2001.
4. Келімбетов Н. Ежелгі дәуір әдебиеті. Астана, 2005.
5. Қыраубайқызы А. Ежелгі әдебиет. Алматы, 2012.

Электрондық оқулықтарға қажетті сайттар:

            1. http://www.infoliolib.l/info/.
            2. http://www.openj-gate.org /.
            3. http:/www.rubricon.com– РУБРИКОН.